Gia Lai: Hủ tục "thuốc thư" và những ẩn họa - Tin Gia Lai - Tin tức Gia Lai cập nhật liên tục 24h
 

Gia Lai: Hủ tục "thuốc thư" và những ẩn họa

Đăng lúc: Thứ tư - 18/11/2015 20:16 | Tin Gia Lai tổng hợp
Theo thống kê, từ năm 2001 đến nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra 89 vụ nghi “ma lai, thuốc thư” tại 76 làng thuộc 13 huyện, thị xã, thành phố, trong đó có 19 vụ xung đột. Nhiều vụ cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả nghiêm trọng làm dấy lên lo ngại về hủ tục này. Đây là một hình thức mê tín dị đoan còn âm ỉ tồn tại trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.
> Sự thật về "thuốc thư" khiến nhiều người chết oan ở Gia Lai - Bầm dập, chết oan vì mang "thuốc thư" ra… dọa (1)
> Sự thật về "thuốc thư" khiến nhiều người chết oan ở Gia Lai - Ra nghĩa địa uống nước cúng mới thoát (2)
> Sự thật về "thuốc thư" khiến nhiều người chết oan ở Gia Lai - Chấp nhận bị hiếp vì sợ... "thuốc thư" (3)

Đêm 24-8-2015, đối tượng Nay Loang (25 tuổi, trú ở buôn Djret, xã Chư Ngọc, huyện Krông Pa) giết chết một người cùng buôn là anh Kpă Phu rồi vứt xác xuống sông Ba và đánh vợ con Phu bị thương. Nguyên nhân là vì vợ chồng Phu bị Loang và một số người trong buôn nghi có “thuốc thư”. Trong khi mọi người đến uống rượu tiễn anh Kpă Vaih (ở buôn Djret) về cõi atâu, Phu mời Nay Loang uống nhưng Loang sợ có thuốc độc nên đổ đi. Phu tức giận đe dọa khiến Loang nảy sinh ý định giết vợ chồng Phu vì một nỗi sợ hãi vô hình.




Dân làng Prép (xã Ia Phí, huyện Chư Pah) đưa anh em Kruh ra kiểm điểm trước dân làng. Ảnh: T.T

 

Tiếp xúc với chúng tôi tại Trại tạm giam T20 Công an tỉnh, Nay Loang tỏ ra ân hận vì đã đến cuộc rượu định mệnh ấy nhưng vẫn chưa hết nghi ngờ việc gia đình anh Phu có “thuốc thư”. Loang nói: “Lúc đó, em xin lỗi anh ấy mãi mà không được nên em mới hỏi: “Anh giết em bằng cách nào? Thuê người ta hay tự tay anh giết?”. Anh ấy nói: “Không, anh chỉ ở nhà em cũng chết”.
- Loang tin là Phu sẽ giết được mình à?
- Em tin.
- Tại sao?
- Bà con nói vợ Phu bảo ai chết là người đó chết. Giống như anh Kpă Vaih (Ma Ngoái) chết cũng vì bị vợ Phu bỏ thuốc độc. Bữa giải quyết vấn đề, bà ấy đền 3 con bò. Nếu bà ấy không làm thì sao phải đền 3 con bò?

Nguyên nhân việc gia đình anh Phu phải đền bò cho dân làng sau cái chết của anh Vaih được Trung tá Nguyễn Đình Mai-một điều tra viên lâu năm của Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về Trật tự xã hội, Công an tỉnh phụ trách vụ án mạng này lý giải như sau: “Vợ của Kpă Phu là chị Nay H’Yêir có nói với mọi người là anh Kpă Vaih trong thời gian sắp tới sẽ xảy ra chuyện. Nhưng không ngờ sau đó, anh Kpă Vaih phát bệnh xơ gan cổ trướng và chết. Gia đình anh Phu không thể giải thích được lý do tại sao mà cũng không nhờ cơ quan, đoàn thể để giải thích mà tự cho rằng vì lời nói của mình dẫn đến hậu quả là anh Vaih bệnh ngày càng nặng hơn và chấp nhận sự phân xử của buôn Djret trong trường hợp anh Kpă Vaih chết. Chính vì thế dân làng cho rằng gia đình này có thuốc thư”.

Trong nhiều vụ việc liên quan đến hủ tục “thuốc thư”, bản thân những người bị nghi có “thuốc thư” mặc dù biết mình vô tội nhưng thường làm theo lệ làng để được hóa giải nghi ngờ, bởi bị kỳ thị, ruồng bỏ là hình phạt rất nặng nề đối với họ. Và rồi dần dần, chính họ cũng tự nhận mình có “thuốc thư”. Đó chính là một trong những nguyên nhân gây ra các vụ án mạng đau lòng. Trong sự việc kể trên, việc anh Phu mời rượu Nay Loang là để thể hiện thiện chí. Nhưng tự ái vì Nay Loang đổ rượu đi, anh Phu bóng gió rằng mình sẽ bỏ “thuốc thư” cho Loang chết và dẫn đến việc anh này ra tay tàn độc với anh Phu để trừ “hậu họa”.

Cách đây 8 năm, 3 người làng Đak Yă (xã Đak Yă, huyện Mang Yang) bị khoảng 50 thanh niên trong làng đánh chết một cách dã man vì bị nghi có “thuốc thư”. Năm 2014, có 2 vụ án mạng xảy ra làm 2 người chết cũng liên quan đến tin đồn “thuốc thư”. Nhiều người bị nghi ngờ phải bỏ làng ra đi vì sợ mang vạ. Nguy hiểm là thế, nhưng khi hỏi “thuốc thư” là gì, đến những bậc cao niên trong các làng đều không biết. Già làng Rah Lan Đoar (74 tuổi, ở làng Ka, xã Ia Tiêm, huyện Chư Sê) nói: “Nghe ông bà ngày xưa nói “thuốc thư” vậy thôi. Tôi chưa thấy một lần nào”. Ông Y Phick-một cán bộ y tế có thâm niên gần 20 năm ở xã Trang (huyện Đak Đoa) chia sẻ: “Nguồn gốc “thư” là ngày xưa tuyên truyền nói vậy thôi, trên thực tế là không có”.

Thần bí hóa “thuốc thư”, tiếp tay cho hủ tục này tồn tại là những thầy mo, thầy cúng và những kẻ lợi dụng tin đồn “thuốc thư” để trục lợi như trường hợp của Rơ Châm Kruh (41 tuổi) và em trai là Rơ Châm Huk (30 tuổi ở làng Prép, xã Ia Phí, huyện Chư Pah, Gia Lai). Tháng 2-2014, Rơ Châm Seoh ở làng Prép bị đau bụng, cho rằng mình bị “thư” nên đến nhà Kruh nhờ chữa trị. Kruh lấy củ cây thuốc xin từ Kon Tum về xay ra hòa với nước cho Seoh uống. Seoh bớt đau bụng nên trả công cho Rruh 2 triệu đồng. Tin đồn lan nhanh, cả làng đều tin là hai anh em Kruh có khả năng giải “thư”. Từ đó một số người trong làng ốm đau không chịu đi bệnh viện mà tới nhờ Kruh chữa giúp. Anh Rơ Châm Ro (ở làng Prép) kể lại: “Vợ chồng mình bị đau. Mình đi xem bói, nghe thầy nói là bị “thư” nên tìm đến nhờ Kruh “giải thư”. Nó chữa cho mình một lần 2 triệu đồng”. Thấy dễ kiếm tiền, Kruh nhận chữa bệnh cho tất cả mọi người đến nhờ bằng một cách kỳ quái là dùng một ít củ cây thuốc xay ra trộn với rượu và máu gà xoa lên người, gội đầu và bỏ vào gối để kê đầu. Trước khi bị lực lượng Công an phát hiện, anh em Kruh đã lợi dụng lòng tin của 5 người bệnh để trục lợi 8,6 triệu đồng. Tháng 4-2015, chính quyền, dân làng Prép đã đưa hai đối tượng ra kiểm điểm trước dân.

Hủ tục “thuốc thư” đang là mối quan tâm, lo ngại của toàn xã hội. Để ngăn chặn kịp thời hậu quả của hủ tục này, thiết nghĩ chính quyền, các ban ngành ở địa phương, nhất là ngành Y tế cần tích cực phối hợp tuyên truyền, xác định nguyên nhân bệnh lý và có biện pháp chữa trị bệnh kịp thời cho nhân dân. Đồng thời cần tăng cường bám cơ sở để phát hiện, giải quyết ngay từ đầu những vụ việc có liên quan, tránh để xảy ra việc cố ý gây thương tích dẫn đến mất ổn định an ninh trật tự.

 

Thúy Trinh (GLO đưa tin)

Kết bạn với TinGiaLai.com trên Facebook
Thích và chia sẻ bài này lên Facebook
Ý kiến bạn đọc
 

RAO VẶT | VIỆC LÀM | NHÀ ĐẤT GIA LAI

NgocDat.com GYM 10-2016