Người Tây Nguyên khánh kiệt trong đại hạn lịch sử - Tin Gia Lai - Tin tức Gia Lai cập nhật liên tục 24h
 

Người Tây Nguyên khánh kiệt trong đại hạn lịch sử

Đăng lúc: Thứ ba - 05/04/2016 08:58 | Tin Gia Lai tổng hợp
Hàng loạt vườn tiêu, cà phê ở Tây Nguyên chết khô sau nhiều tháng không đủ nước tưới khiến người dân phải chặt bỏ "dù đứt từng khúc ruột".
> Gia Lai: Đại hạn 'giết' bò Tây Nguyên
> Gia Lai: Bộ đội chở nước về giải cơn khát cho vùng hạn hán
> Hạn hán tại Gia Lai: Hàng trăm tỉ đồng... "trôi sông"
> Gia Lai: Thiệt hại hạn hán gần 100 tỉ đồng
> Gia Lai: Công bố rủi ro thiên tai do hạn hán
> Gia Lai khô khát

Tác giả: Duy Trần, Nhật Hạ - Báo VnExpress - 05/04/2016

Những ngày đầu tháng 4, trên rẫy tiêu, cà phê ở các khu vực tâm hạn của Tây Nguyên - được đánh giá là nghiêm trọng nhất 20 năm qua - người dân đã buông xuôi mặc khối tài sản cả trăm triệu đồng chết khô vì không có nước tưới. Nhiều hộ quyết định nhổ cọc tiêu, chặt cà phê chuyển sang trồng các loại cây ngắn ngày, chịu hạn như bắp, cỏ cho bò.




Những trụ tiêu được người dân Tây Nguyên nhổ bỏ vì không chịu nổi hạn hán. Ảnh: Duy Trần

 

Thẫn thờ nhìn rẫy tiêu hơn 1,2 ha (từng thu hơn 250 triệu đồng hồi năm ngoái - đang héo dần), ông Võ Lâm Ba (huyện Chư Pưh, Gia Lai) - nơi hạn hán nghiêm trọng nhất Tây Nguyên - cho biết đang nhổ bỏ dần các cọc tiêu. Diện tích mới sẽ được ông chia ra trồng bắp và cỏ để nuôi đàn bò 4 con.
 

"Khô hạn quá rồi, người có lúc phải xin nước uống lấy chi để tưới cây. Đến đàn bò cũng phải dùng nước rửa rau, sinh hoạt cho nó uống nữa. Mình chặt tiếc lắm, đứt từng khúc ruột, nhưng không biết làm sao vì để đó cũng hỏng hết", ông Ba thở dài.
 

Lão nông nói rằng việc trồng các loại cây ngắn ngày chỉ là giải pháp trước mắt bởi cây tiêu là sinh kế giúp gia đình ông và hàng chục nghìn người Tây Nguyên đổi đời nhiều năm nay. Chờ đến mùa mưa, nếu đủ nước ông sẽ trồng trở lại.
 

Tương tự, hàng loạt gia đình trồng tiêu ở khu vực “rốn” hạn Chư Pứh đều rơi vào cảnh khốn đốn vì thiếu nước. Theo nông dân Lê Văn Phương, do tiêu có giá trị cao, cần ít nước hơn cà phê nên người dân vẫn ra sức cứu. Nhà nào giếng may mắn còn nước có thể tưới được một giờ mỗi ngày nhưng đa số vườn tiên đều trong tình trạng chuẩn bị nhổ trụ bán lấy tiền ăn chống đói.
 

"Không có nước tưới thì cây chết, chẳng lẽ mua nước bình về tưới. Tôi trông ngày, canh đêm chờ nước nhưng không có. Không những mất trắng mùa này, nếu nhổ trụ bỏ vườn rồi trồng lại phải 3 năm nữa mới thu", anh Phương nói.
 

Để tìm nước tưới, nhiều nông dân ở Gia Lai sau khi đào giếng sâu 30-40 mét lại thuê thợ khoan tiếp từ đáy giếng xuống sâu hàng chục mét nữa. Người dân đang làm mọi cách để tránh vụ mùa mất trắng.
 

Hiện, giá tiêu dao động 130-140 triệu đồng một tấn, thấp hơn 70-80 triệu so với năm 2015. Với việc hạn hán nặng ở Tây Nguyên, tiêu thiếu nước tưới nên năng suất thấp. Người nông dân mất mùa lại mất giá một phần dẫn đến việc phá bỏ tiêu.




Những gốc cà phê bị chặt bỏ ở Gia Lai. Ảnh: Duy Trần

 

Cây tiêu cần ít nước còn hi vọng cứu, đối với những rẫy cà phê cháy lá ở Tây Nguyên thì người chủ đã bỏ cuộc. Một gốc cà phê cần 400-700 lít nước một lần tưới, nguyên mùa khô cần 4-6 lần tưới nhưng nhiều vườn từ đầu năm đến nay mới chỉ tưới 1-2 lần. Tại những vùng tâm hạn, có vườn còn chưa được tưới lần nào.
 

Vườn cà phê chết cháy nên bà Nguyễn Thị Nga chặt bỏ hết. Diện tích vừa chặt bà sử dụng để trồng bắp hoặc chờ mưa xuống trồng tiêu cần ít nước hơn. "Để cả vườn chết cháy nhìn não ruột nên tôi bảo con ra chặt đi. Không chỉ tôi mà cả vùng này đều thế, cà phê không nước coi như bỏ", bà Nga rầu rĩ.
 

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT), hơn 3.000 ha cà phê, 2.200 ha tiêu ở Tây Nguyên đã mất trắng. Con số này sẽ tiếp tục tăng khi đỉnh điểm khô hạn sẽ diễn ra trong tháng 4 và kéo dài đến tháng 6.
 

Tổng diện tích cây trồng thiếu nước tưới toàn Tây Nguyên hiện ở mức 160.000 ha, đối diện với nguy cơ mất trắng nếu không có lượng nước bổ cập. Mỗi tỉnh ở khu vực này thiệt hại không dưới 100 tỷ đồng.
 

Riêng tỉnh Gia Lai thiệt hại nặng nhất khi nhiều cây trồng đang "hóa củi". Hàng loạt cây cà phê đã đậu trái trong đợt ra hoa trước Tết đang khô và rụng dần. Thiệt hại ước tính trên 150 tỷ đồng. Tỉnh này điều hàng chục xe chống hạn do lực lượng quân đội chỉ huy đến các vùng khô hạn để tiếp nước sinh hoạt và bơm tạm cứu cà phê, tiêu.




Chính quyền các tỉnh Tây Nguyên điều xe chống hạn tiếp nước cứu dân. Ảnh: Duy Trần

 

Hiện, hàng trăm hồ chứa ở các tỉnh Tây Nguyên kiệt nước, nhiều hồ trơ đáy, các con suối, sông nhỏ cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Ngoài việc tiếp nước, dân Tây Nguyên mong trận mưa lớn để giải "cơn khát" kéo dài hơn 3 tháng nay.
 

Nhận định về tình hình khô hạn tại Tây Nguyên, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hoàng Văn Thắng cho rằng, đây là đợt El Nino kéo dài nhất trong lịch sử quan trắc nước ta. Điều này khiến nhiệt độ tăng cao, lượng mưa ít gây thiếu nước nghiêm trọng, đe dọa đến sản xuất và đời sống của người dân.
 

"Mùa khô năm nay sẽ hạn gay gắt, khốc liệt nhất trong lịch sử Tây Nguyên", ông Trần Trung Thành - Phó giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Tây Nguyên nói.
 

Mới đây, phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến Tây Nguyên thị sát, ông đã chỉ đạo chi ngay 300 tỷ xây một con đập ở Gia Lai, đề nghị thủy điện xả nước gấp cứu các nhà vườn.


Tây Nguyên 'oằn' mình trong đại hạn lịch sử
 

Hồ chứa trơ đáy nứt nẻ, giếng đào sâu 40 m không có nước khiến hàng hàng nghìn hecta cà phê, tiêu, lúa... chết cháy và người dân Tây Nguyên vùng "rốn" hạn cũng không còn cả nước sinh hoạt.



 

Trong cơn hạn hán kéo dài nhiều tháng qua, hàng trăm hồ chứa ở các tỉnh Tây Nguyên chỉ còn khoảng 30-40% so với dung tích thiết kế. Tại Đăk Lăk có 250 hồ cạn nước, con số này ở Đăk Nông, Kon Tum, Gia Lai lần lượt là 17-40-5 hồ.
 

Trong ảnh là hồ Iamơnông rộng 69 ha trơ đáy ở huyện Chư Păh, Gia Lai. Đây cũng là tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề của trận hạn hán khắc nghiệt được đánh giá nghiêm trọng nhất hai mươi năm qua.



Không chỉ hồ chứa, tất cả giếng đào sâu 30-40 m cũng không có nước. "Mình đã đào 42 m, tạt ngang 3 m nữa nhưng cứ bơm chừng 10 phút là hết nước. Hiện không thể đào sâu thêm vì tiền công nhiều, lại gặp đá tảng", Anh Hồ Duy Hoàng, chủ 3 hecta cà phê ở huyện Chư Sê cho hay.



Thiếu nước, hàng nghìn ha lúa trên các cánh đồng ở phía tây tỉnh Gia Lai cháy khô, giờ làm nguồn thức ăn cho trâu bò.



"Lúa đương bông nhưng chẳng có giọt nước nào nên cháy vàng, lép xẹp, mình đành để cho bò ăn thôi. Năm nay đói rồi, đồng bào mình chỉ dựa vào đây nên chờ chính quyền cứu trợ thôi", chị Rơ Châm Chút ở huyện Chư Pưh than thở.



Việc thiếu nước tưới khiến hàng trăm nghìn ha cà phê ở Tây Nguyên queo quắc. Bà Nguyễn Thị Nga ở huyện Chư Pưh có 5 sào cà phê nhưng phần lớn đã chết khô do 2 tháng nay do chỉ được tưới một lần.



Hàng loạt gia đình đã nhổ cọc, phá bỏ cây tiêu vì không có nước tưới. "Giờ nước sinh hoạt cho người còn phải tằn tiện lấy đâu ra nước tưới. Tiêu giúp mình làm giàu mấy năm nay giờ phải nhổ bỏ. Lâu lắm rồi làng này mới thấy hạn hán khốc liệt như năm nay", ông Võ Lâm Ba huyện Chư Pưh chia sẻ.



Dọc theo các tuyến đường dẫn vào rẫy tiêu, cà phê, người dân đua nhau đào, khoan giếng mới hoặc đào sâu hơn các giếng cũ để tìm nước. Nhiều chủ vườn cho biết phải vay ngân hàng, mượn tiền bà con ở xa để đào giếng bởi mỗi cái tốn 60-70 triệu đồng.



Nước sinh hoạt cũng trở thành vấn đề nan giải với người dân vùng hạn. Chiều tối hoặc sáng sớm, tại các khe suối, sông cạn, người dân địu giỏ mang bình ra hứng nước về sử dụng. Nguồn nước này dùng để ăn uống, tắm giặt trong gia đình.



Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp, hiện có hơn 30.000 người ở Tây Nguyên thiếu nước sinh hoạt. Đài khí tượng thủy văn khu vực Tây Nguyên dự báo, đợt hạn hán sẽ còn kéo dài và lên đỉnh điểm vào thời gian tới.



Tại xã Hbông, nơi đang hứng chịu hạn hán khốc liệt nhất của tỉnh Gia Lai, hàng nghìn thùng nước được chính quyền địa phương hỗ trợ người dân giải "cơn khát" nước.



Chị Rơ Chăm Hân cho biết mỗi gia đình được hỗ trợ 3 thùng nước 20 lít, 3 can nhựa để chứa nên có thể yên tâm trong 10 ngày tới. "Vườn coi như bỏ rồi, người giờ cũng thiếu nước nữa mà. Giếng thì cạn khô nên nhận được nước hỗ trợ thì quý lắm", Rơ Chăm Hân hớn hở.


 

Nhận định về tình hình khô hạn tại Tây Nguyên, Thứ trưởng Nông nghiệp &Phát triển nông thôn Hoàng Văn Thắng cho rằng, đây là đợt El Nino kéo dài nhất trong lịch sử quan trắc nước ta. Điều này khiến nhiệt độ tăng cao, lượng mưa ít gây thiếu nước nghiêm trọng, đe dọa đến sản xuất và đời sống của người dân.
 

"Mùa khô năm nay sẽ hạn gay gắt, khốc liệt nhất trong lịch sử Tây Nguyên", ông Trần Trung Thành - Phó giám đốc Đài Khí tượng thủy văn Tây Nguyên nói.



Trước đó, Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về thị sát hạn hán tại Tây Nguyên nhận định tình hình hết sức nghiêm trọng. Ông chỉ đạo giãn nợ cho người dân, phát 500 tấn gạo mỗi tỉnh để cứu đói đồng thời chi gấp 300 tỷ xây thêm hồ chứa khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai.


Bài viết gốc được đăng tải trên Báo VnExpress tại đây:

http://vnexpress.net/photo/thoi-su/tay-nguyen-oan-minh-trong-dai-han-lich-su-3378492.html

Kết bạn với TinGiaLai.com trên Facebook
Thích và chia sẻ bài này lên Facebook
Ý kiến bạn đọc
 

RAO VẶT | VIỆC LÀM | NHÀ ĐẤT GIA LAI

NgocDat.com GYM 10-2016