Trong bối cảnh cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang bao phủ toàn cầu, TS. Padmanabhan Anandan – nhà khoa học hàng đầu về thị giác máy tính và thành viên Hội đồng Giải thưởng VinFuture – đã đưa ra những nhận định sâu sắc về vai trò của công nghệ này đối với tương lai của nhân loại.
Theo ông, AI không phải là “dấu chấm hết” cho công việc của con người, mà là một nền tảng hỗ trợ mạnh mẽ, thúc đẩy sự chuyển dịch sang những vai trò đòi hỏi trí tuệ và kỹ năng cao hơn.
3 Trụ cột chịu tác động lớn nhất từ AI
TS. Anandan nhận định AI đang tạo ra những bước ngoặt lịch sử trong ba phân khúc chiến lược:
- Nghiên cứu khoa học: Rút ngắn thời gian tìm kiếm giải pháp mới, đặc biệt là trong dược phẩm và sinh học (như dự đoán cấu trúc protein).
- Sản xuất và Chuỗi cung ứng: Tối ưu hóa hiệu suất vận hành, quản lý kho bãi và logistics từ nhà máy đến tay người tiêu dùng.
- Tương tác khách hàng: Cá nhân hóa dịch vụ và sản phẩm, giúp doanh nghiệp thấu hiểu và gắn kết với khách hàng sâu sắc hơn.
Hai “hòn đá tảng” cản trở sự bùng nổ của AI
Dù tiềm năng là vô hạn, nhưng TS. Anandan cũng thẳng thắn chỉ ra hai thách thức lớn nhất mà mọi tổ chức đang phải đối mặt:
- Sự khan hiếm dữ liệu: Để AI thông minh hơn, nó cần “ăn” dữ liệu đa dạng và có chiều sâu. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng sở hữu kho tài nguyên này.
- Chi phí tính toán khổng lồ: Quy mô điện toán cần thiết để huấn luyện các mô hình AI lớn hiện nay đang nằm ngoài tầm với của đại đa số, chỉ tập trung trong tay một vài tập đoàn công nghệ khổng lồ.
Ông nhấn mạnh: “Sự hợp tác giữa các tổ chức chính là chìa khóa để vượt qua rào cản về hạ tầng và chi phí.”
AI có thực sự “cướp” việc làm?
Trả lời câu hỏi về nỗi lo thất nghiệp do công nghệ, TS. Anandan nhìn nhận vấn đề qua lăng kính lịch sử:
- Tự động hóa thay vì loại bỏ: Các cuộc cách mạng công nghệ trước đây chỉ thay thế các thao tác thủ công nhưng lại mở ra vô số vị trí mới.
- Nâng cao mặt bằng kỹ năng: AI sẽ khiến những công việc tay chân giảm đi, nhưng bù lại, xã hội sẽ cần những nhân sự có năng lực quản trị công nghệ và kiến thức chuyên môn dày dạn.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về đạo đức AI. Việc đảm bảo AI cung cấp thông tin trung thực, không thiên kiến và tôn trọng quyền riêng tư là điều kiện tiên quyết để công nghệ này phục vụ lợi ích nhân loại thay vì tạo ra những sai lầm nguy hại.
Cơ hội vàng cho Việt Nam trong kỷ nguyên số
TS. Anandan đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam so với các quốc gia đang phát triển khác nhờ sự quyết liệt trong xây dựng nguồn lực và hạ tầng kỹ thuật số. Để tối ưu hóa chi phí và tiếp cận AI hiệu quả, ông đưa ra lời khuyên:
- Thu hẹp khoảng cách hạ tầng số: Cần chuyển đổi số mạnh mẽ hơn ở khu vực nông thôn, nơi dữ liệu vẫn còn nằm trên giấy tờ.
- Phát triển dựa trên thực tế địa phương: Việt Nam nên tận dụng lợi thế về sự linh hoạt và thị trường rộng mở để tạo ra các ứng dụng AI mang tính đặc thù.
Lời kết: AI không thay thế con người, nhưng người biết sử dụng AI chắc chắn sẽ thay thế những người đứng ngoài cuộc cách mạng này.
Theo Vnexpress.net
