Với quỹ đất nông nghiệp dồi dào lên đến 1,4 triệu ha, Gia Lai đang thực hiện lộ trình chuyển đổi mạnh mẽ để trở thành trung tâm nông nghiệp sinh thái, giàu bản sắc vào năm 2030. Trọng tâm của chiến lược này là nâng tầm 5 loại cây công nghiệp chủ lực gắn liền với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
1. Quy hoạch lại “ngũ trụ” cây công nghiệp chủ lực
Thay vì mở rộng diện tích tràn lan, tỉnh Gia Lai chủ trương đi sâu vào chuyên canh, tái canh và nâng cao chất lượng chế biến cho 5 loại cây: Cà phê, Hồ tiêu, Cao su, Điều và Chè. Mục tiêu đến năm 2030, tổng diện tích nhóm cây này sẽ duy trì ổn định ở mức 195.000 – 200.000 ha, với định hướng cụ thể:
- Cà phê: Giữ vững 100.000 ha, thúc đẩy sản xuất hữu cơ đạt trên 15%. Đặc biệt, phát triển 2.340 ha cà phê đặc sản và kết hợp mô hình nông nghiệp cảnh quan – du lịch.
- Cao su: Điều chỉnh giảm xuống còn khoảng 56.000 – 60.000 ha để tối ưu hóa quỹ đất.
- Hồ tiêu: Duy trì vùng nguyên liệu ổn định từ 8.500 – 10.000 ha.
- Điều: Phát triển lên khoảng 30.000 ha.
- Chè: Tập trung nâng cao chất lượng búp tươi, hướng tới sản lượng 5.500 – 6.000 tấn.
2. Cuộc cách mạng chuyển đổi số và công nghệ cao
Gia Lai đang quyết liệt chuyển đổi hơn 37.700 ha diện tích cây trồng kém hiệu quả (mía, cao su già cỗi, lúa năng suất thấp) sang các loại cây có giá trị thương mại cao như cây ăn quả (sầu riêng, bơ), dược liệu, và khoai lang Nhật.
Những con số ấn tượng về ứng dụng công nghệ:
- Vùng công nghệ cao: Hình thành 18 vùng sản xuất quy mô gần 3.500 ha.
- Tiêu chuẩn quốc tế: Hơn 218.000 ha cây trồng đạt các chứng nhận khắt khe như VietGAP, GlobalGAP, Organic, Rainforest Alliance.
- Hạ tầng thông minh: Hơn 28.000 ha đã áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm nước, vượt 132% kế hoạch đề ra.
- Xuất khẩu chính ngạch: Tỉnh đã sở hữu 227 mã số vùng trồng và 38 mã số cơ sở đóng gói, mở cửa cho trái cây Gia Lai vươn tới Mỹ, Úc, New Zealand và Trung Quốc.
3. Giải bài toán thách thức và nút thắt nội tại
Mặc dù có nhiều triển vọng, lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những rào cản cần tháo gỡ:
- Sản xuất nhỏ lẻ: Tình trạng manh mún, thiếu liên kết chuỗi giá trị vẫn còn phổ biến.
- Thâm dụng tài nguyên: Một bộ phận sản xuất vẫn nặng về sản lượng, chưa chú trọng đúng mức đến bảo vệ môi trường.
- Năng lực dự báo: Người dân đôi khi vẫn trồng trọt theo phong trào, dẫn đến tình trạng “được mùa mất giá”.
4. Khát vọng xuất khẩu 550 triệu USD
Để giải quyết các tồn tại, Gia Lai định hướng đến năm 2030 sẽ có trên 60% giá trị sản phẩm cây công nghiệp được sản xuất thông qua các mô hình liên kết và hợp tác xã. Tỉnh đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 10 mô hình ứng dụng công nghệ cao khép kín từ khâu trồng trọt đến sơ chế.
Kỳ vọng lớn nhất là đưa kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng cây công nghiệp chủ lực đạt mốc trên 550 triệu USD vào năm 2030. Đây không chỉ là con số kinh tế, mà còn là minh chứng cho sự chuyển mình thành công của một nền nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu tại Tây Nguyên.
Theo báo Nhân Dân – nhandan.vn
